Vereniging tegen het zomeruur

Geschiedenis

Greenwich Mean Time

Tot 1882 gebruikte men in België de tijd van een grote stad in de onmiddellijke nabijheid. De tijd in die grote steden werd aangegeven door de kerktoren, waarvan de klok afgestemd werd op een zonnewijzer. Dit werd wat onpraktisch door de toegenomen industrialisering en mobiliteit.  Een standaarduur voor heel België werd nodig. Vanaf 1882 voerde België de Greenwich Mean Time  in als officiële tijd.

Op 1 oktober 1884 kwamen afgevaardigden van 27 landen samen voor een conferentie in Washington DC met het opzet om een eerste meridiaan vast te leggen en een universele dag. 31 dagen later zijn zij overeengekomen om Greenwich te nemen als nulmeridiaan op de wereldkaart, en eveneens Greenwich Mean Time als basis voor een universeel tijd systeem.

De aarde is verdeeld in 24- uurgordels. Volgens deze verdeling ligt België in de uurgordel van Greenwich. Onze tijd is dus de tijd van Greenwich, de Universele tijd of wereldtijd.

De 24-uurgordels over de wereld

Omdat ons land ten Oosten van de meridiaan van Greenwich ligt, lopen we een tijdspanne voor op het werkelijke zonne-uur. België behoort dus eigenlijk tot dezelfde uurzone als Engeland en Portugal. Brussel ligt 3x dichter bij Greenwich dan bij Berlijn en toch krijgen we tijdens het ‘normale’ uur in de winter het uur van Berlijn.

Wist je dat...
er landen zijn waar de afwijking ten opzichte van het zonne-uur nog groter is?

Wie in het Spaanse Galicië enkele kilometers zuidwaarts reist tot over de Portugese grens, moet zijn klok verzetten van Duitse naar Engelse tijd. Portugal en Galicië liggen op dezelfde lengtegraad als Ierland, een westerlengte dus, en geen oosterlengte. De afwijking tegenover de juiste zonnetijd bedraagt daar drie uur in de zomer! Ook de stad Brest in het Franse Bretagne heeft een westerlengte als ligging. In België ondergaan we de invloed zowel van vervroeging als van zomeruur, waardoor we in de zomer bijna twee uur afwijken van de juiste zonnetijd.

Wat kunnen van zulke extreme misvormingen de motivaties zijn?

Wereldkaart

De wereldkaart en het gebruik van het zomeruur

Over de wereld zijn er verschillen inzake het gebruik van het zomeruur. In veel landen is de zomertijd nog altijd in voege, maar er zijn ook veel landen waar deze al een tijdje is afgeschaft of waar ze zelfs nooit is ingevoerd.

Onderstaande kaart geeft een duidelijk overzicht van het gebruik van de zomertijd in de wereld.

Wereldkaart zomeruur
Wereldkaart: gebieden die zomertijd gebruiken (blauw), gebieden die geen
zomertijd meer gebruiken (oranje), gebieden die nooit zomertijd hebben gebruikt (rood)

Historisch overzicht

Het pamflet van William Willett

William Willett William Willett - GrafHet eerste pamflet ten gunste van de invoering van een zomeruur werd geschreven door Benjamin Franklin, een Amerikaanse politicus, fysicus en uitvinder, in 1784. Benjamin Franklin kwam op de geniale idee om door middel van urenwijziging kaarsen te sparen.

Het was William Willett die bij een vroege ochtendwandeling opgevallen was dat de luiken overal gesloten waren.

De Engelse bouwondernemer schreef in 1907 pas de eerste en meest bekende tekst om het zomeruur in te voeren. In 1908 werd in het Engelse parlement zijn wetsvoorstel afgewezen.

Duitse legers spaarden energie

Waste of daylightDe Duitse legers hadden de idee echter wel onthouden en voerden in 1914 in de bezette gebieden een zomeruur in, om brandstof te sparen - energie die men hard kon gebruiken om oorlogsgereedschap te maken. Uiteindelijk kreeg het Duitse oorlogsvoorbeeld navolging. De bevolking ervoer vrij vlug de nare gevolgen van deze maatregel en het wakkerde de haat aan tegen al wat Duits was. Bij de Wapenstilstand in 1918 werd deze maatregel dan prompt afgevoerd in België en in Frankrijk.

In WO II werd deze maatregel nogmaals in Duitsland ingevoerd. Tot 2 november 1942 bleef dit zo. Pas in 1946 werd het zomeruur afgeschaft en behield men de Midden-Europese Tijd. Groot-Brittannië en Ierland behielden hun zonne-uur. Na de tweede wereldoorlog was er dus even een opleving van het heldere denken en werd een eind gemaakt aan deze volksverlakkerij. Heel lang duurde dat echter niet, in 1977 werd de zomertijd al weer van stal gehaald.

 

<< Vorige: Home Volgende: Politiek >>